Wanneer moet je (Europees) aanbesteden?

11/11/2026

Inhoudsopgave

Inhoudsopgave

Een overheidsorganisatie moet Europees aanbesteden wanneer zij onder de aanbestedingsregels valt én de geraamde waarde van een opdracht gelijk is aan of hoger is dan de toepasselijke Europese drempelwaarde. Welke drempel geldt, hangt af van het soort opdracht en het type aanbestedende dienst.

Ligt de waarde onder de Europese drempel? Dan betekent dat niet automatisch dat een opdracht zonder aanbestedingsprocedure kan worden gegund. Ook onder de drempel gelden regels uit de Aanbestedingswet, de Gids Proportionaliteit en vaak het eigen inkoopbeleid.

1. Wanneer is Europees aanbesteden verplicht?

Voor een Europese aanbestedingsplicht moet in de basis aan twee voorwaarden worden voldaan:

  1. De organisatie is een aanbestedende dienst in de zin van de Aanbestedingswet.
  2. De geraamde opdrachtwaarde is gelijk aan of hoger dan de toepasselijke Europese drempelwaarde.

Er bestaan uitzonderingen, bijvoorbeeld voor bepaalde uitgesloten opdrachten en situaties waarin sprake is van inbesteden of quasi-inbesteden.

2. Wat zijn de Europese drempelbedragen?

De Europese Commissie stelt iedere twee jaar nieuwe drempelbedragen vast. Voor 2026 en 2027 gelden voor klassieke overheden de volgende bedragen, exclusief btw:

Soort opdrachtEuropese drempel 2026–2027
Werken€ 5.404.000
Leveringen en diensten centrale overheid€ 140.000
Leveringen en diensten decentrale overheid€ 216.000
Sociale en andere specifieke diensten€ 750.000

Onder de centrale overheid vallen overheidsorganisaties op rijksniveau, zoals ministeries en bepaalde landelijke overheidsdiensten. Voor deze organisaties geldt bij leveringen en diensten een lagere Europese drempelwaarde dan voor decentrale overheden.

Onder de decentrale overheid vallen onder andere gemeenten, provincies en waterschappen. Deze organisaties hebben een eigen bestuur en voeren overheidstaken uit op regionaal of lokaal niveau.

Voor speciale-sectorbedrijven, defensieopdrachten en concessies gelden andere drempelwaarden.

3. Hoe bepaal je de waarde van een opdracht?

De Europese aanbestedingsplicht wordt bepaald op basis van de geraamde totale waarde van de opdracht exclusief btw.

Daarbij moet je niet alleen naar de eerste contractperiode kijken. Ook vooraf voorziene verlengingen, opties en voorzien meerwerk moeten worden meegenomen in de raming.

Een opdracht van bijvoorbeeld € 100.000 per jaar met een mogelijke looptijd van vier jaar kan voor de waardebepaling dus een geraamde waarde van € 400.000 hebben.

Het is belangrijk om de totale opdrachtwaarde vast te stellen voordat je een aanbestedingsprocedure kiest. Een opdracht kunstmatig opdelen om onder de Europese drempel te blijven, is niet toegestaan.

4. Wat als de opdracht onder de Europese drempel ligt?

Onder de Europese drempelwaarden hoeft een opdracht in beginsel niet Europees te worden aanbesteed. Er kunnen echter nog steeds aanbestedingsregels gelden.

Afhankelijk van de waarde en aard van de opdracht kan bijvoorbeeld worden gekozen voor:

  1. Enkelvoudig onderhands aanbesteden.
  2. Meervoudig onderhands aanbesteden.
  3. Nationaal openbaar aanbesteden.

Welke procedure passend is, hangt onder meer af van de opdrachtwaarde, de markt, proportionaliteit en het inkoopbeleid van de organisatie. Een gemeente kan bijvoorbeeld in haar eigen inkoopbeleid bepalen vanaf welk bedrag meerdere leveranciers moeten worden uitgenodigd.

5. Wanneer geldt een nationale aanbestedingsprocedure?

Als de geraamde opdrachtwaarde onder de Europese drempel ligt, heeft een aanbestedende dienst meer ruimte om een passende procedure te kiezen.

Die keuze is echter niet volledig vrij. Aanbestedende diensten moeten op objectieve gronden bepalen welke procedure zij toepassen en moeten die keuze op verzoek kunnen motiveren.

Daarnaast speelt de Gids Proportionaliteit een belangrijke rol. De zwaarte van de procedure en de eisen die aan ondernemers worden gesteld, moeten in verhouding staan tot de omvang en aard van de opdracht.

6. Zijn er uitzonderingen op de Europese aanbestedingsplicht?

Ja. Niet iedere opdracht boven een Europese drempel moet automatisch volgens een reguliere Europese aanbestedingsprocedure worden aanbesteed.

De Aanbestedingswet kent verschillende uitzonderingen en bijzondere regimes. Voorbeelden zijn bepaalde opdrachten voor de huur van onroerend goed, bepaalde defensie- en veiligheidsopdrachten en situaties waarin aan de voorwaarden voor inbesteden of quasi-inbesteden wordt voldaan.

Omdat uitzonderingen juridisch nauwkeurig zijn omschreven, moet per situatie worden beoordeeld of ze daadwerkelijk van toepassing zijn.

7. Veelgestelde vragen over Europees aanbesteden

1.      Vanaf welk bedrag moet je Europees aanbesteden?

Dat hangt af van het soort opdracht en de aanbestedende dienst. Voor 2026 en 2027 geldt bijvoorbeeld een drempel van € 216.000 voor leveringen en diensten van decentrale overheden en € 140.000 voor de centrale overheid. Voor werken geldt een drempel van € 5.404.000. Alle bedragen zijn exclusief btw.

2.      Moet je onder de Europese drempel ook aanbesteden?

Dat kan. Onder de Europese drempel hoeft geen Europese procedure te worden gevolgd, maar nationale aanbestedingsregels, de Gids Proportionaliteit en het interne inkoopbeleid kunnen wel een bepaalde procedure voorschrijven.

3.      Bereken je de drempel inclusief of exclusief btw?

De geraamde opdrachtwaarde wordt berekend exclusief btw. Ook voorziene opties en verlengingen moeten bij de raming worden meegenomen.

4.      Mag je een opdracht opdelen om onder de Europese drempel te blijven?

Nee. Het kunstmatig splitsen van een opdracht om de Europese aanbestedingsplicht te vermijden, is niet toegestaan.

5.      Hoe vaak veranderen de Europese drempelbedragen?

De Europese Commissie stelt de drempelbedragen iedere twee jaar opnieuw vast. De huidige bedragen gelden van 1 januari 2026 tot en met 31 december 2027.

Andere artikelen